26 Ekim 2015 Pazartesi

Renk Değiştirmek

GÜLTEN AKIN
İnceliklerin şairini kaybettik
*
Gülten Akın – Sardunya
*
Gülten Akın
05.11.2015
*****
Parfüm sevmem!
Bana göre en güzel koku,
sevdiğime sarıldıktan sonra 
üstümde kalan kokudur.
Bob Dylan
*****
Düşünce, 
insanı esaretten kurtarır. 
Henry Wadsworth Longfellow
*****
Kainatta tesadüfe tesadüf edilmez!
Sokrates
*****
VE NE  DEDİ ACABA YAKUT?
Ve ne dedi acaba yakut
narların şerbeti önünde?
Fakat Cuma’dan sonra gelsin diye
neden ikna edilemez Perşembe?

Kimdi sevinçle bağıran,
doğduğunda mavi renk?

Niçin hüzünlenir toprak
çıktığında her sefer menekşeler?
Pablo Neruda  - Çeviren: İsmail Haydar Aksoy - “Sorular Kitabı”ndan
*****

RENK DEĞİŞTİRMEK
Pastan gelmeyen oyuncunun sıçramasız olarak yapacağı her türlü renk değişimi bir tur için forsingtir, Açıcı pas geçemez.
KURAL 1: Bire-bir renk değişikliği için Cevapçıda 5+ OP (6+ ODP) bulunmalı ve okunan renk 4+ kartlı olmalıdır. Ancak 5+ kartlı ve sekanslı Majör bir renkle 4+ OP ile de renk değişimi yapılabilir. Bire-bir renk değişikliği için üst puan sınırlaması yoktur.

Örnek: 1 Karo açışına 1 kör cevabı (6+….) ODP ve 4+ Kart Kör gösterir. 
Cevapçının (6-12) ODP ile öncelikli görevi majör fiti bulmak olduğu için cevapçının elinde 5+ kart minör olsa dahi, varsa öncelikle 4 + kart majör gösterilir.
Cevapçının majörleri (4-4) ise önce ucuz olan gösterilir.
Majörlerin (5-5) olması halinde önce pahalı olan gösterilir.
Majörlerin farklı uzunlukta olmaları halinde önce uzun olan gösterilir.
Gösterilebilecek majör renk yoksa 4+ kart minör gösterilir. 1 TREFL Açışına Karşı Cevapçının 1 Karo dekleresi normal şartlarda 4+ Kart karo gösterir, ancak cevapçı uygun bir deklere bulamadığı zaman 3 Kart ile de 1 Karo cevabı verebilir.

Örnek:
Cevapçının eli: (PİK: Rxx –KÖR: Dxx –KARO: Vxx –TREFL: xxxx) 6 OP.
Oyun 1 Trefl ile açıldığı zaman cevapçı 6 OP ile cevap vermek zorundadır. Cevapçıda gösterilebilecek 4 Kartlı majör renk yok, ayrıca 4 kart Trefl ile destekte verilemez.
1 Trefl açışına karşı verilen 1 NT cevabı Konvansiyonel bir cevaptır ve (8-10) OP gösterir. Cevapçıda bu kadar puan yoksa 1NT cevabı da veremez. Tek çözüm 3 Kart ile 1 Karo cevabı vermektir.
Yine oyun 1 Trefl ile açıldığı zaman cevapçıda 4 Kart majör bir renkle yanında 5 Kart karo ve 12+ ODP varsa, cevapçı önce 5 Kartlı karoları, rebidinde ise majör rengini gösterir.
Cevapçının eli: (PİK: Rx –KÖR: AVxx –KARO: Dxxxx –TREFL: Rx) 13 OP. (14 ODP).
Cevapçıda 13 OP var, oyun 1 Trefl ile açıldığında önce 1 Karo cevabı verir. Tekrar sıra geldiğinde 4 kartlı Körlerini gösterir. Böyle bir konuşma ise Zon forsingi olur.
Cevapçı 1 Karo dekleresini natürel olarak kullanmış olabilir.
Örneğin:
Cevapçının eli: (PİK: xxx –KÖR: Dxx –KARO: Axxx –TREFL: xxx) 6 OP.
1 Trefl açışına 6 OP ile 1 NT cevabı verilemez. Cevapçı 1 Karo diyerek natürel olarak 4 Kartlı karolarını gösteriyor.
Örneklerdeki gibi 1 Trefl  açışına karşı 1 Karo cevabı belirsiz bir cevaptır, Karolar 3 Kart, 4 Kart, 5 veya daha fazlada olabilir, ikinci turda belli olacaktır.
*
KURAL 2: Rakip müdahalesi yok iken, sıçramasız olarak Bire-iki renk değişikliği için cevapçıda minimum oyun açar kalitede bir el olması gerekir, üst puan sınırlaması yoktur. (12+ …) ODP. Bire-iki renk değişikliği 3 NT veya 4 renk seviyesine kadar forsingtir. İstisnai durumlar dışında ortaklar zondan önce Pas geçemezler.

a) Bire-iki renk değişikliğinden amaç, cevapçının oyun gücünü göstermesidir. Bu nedenle minör bir renkle yapılan Bire-iki renk değişikliği 5 kartlı olması tercih edilmesine rağmen 4 kartlı bir minörle yapılabilir. Hatta istisna olarak (3-4-3-3) dağılımlı bir el ve 12+ODP ile 1 Pik açışına karşı 3 Kart Trefl ile Pik desteğinden önce oyun gücü göstermek için 2 Trefl cevabı verilebilir.

Örnek:
1 KÖR açışına 2 KARO cevabı (12+…) ODP ve 4+ Kart karo gösterir.
1 PİK açışına 2 TREFL cevabı (12+…) ODP ve 4+ Kart Trefl gösterir.
İstisnai dağılım. cevapçının eli (PİK:xxx -KÖR:RDVx –KARO:ADV –TREFL:Vxx)
Cevapçıda 14 OP ve 3 Kart pik desteği ve 4 kart Kör var. Oyun 1 Pik ile açılıyor, Cevapçı oyun gücünü göstermek için 3 kart Trefl ile önce 2 Trefl diyebilir. (istisna)
b) 1 Pik açışına karşı 2 kör cevabı her zaman 5+ kart kör gösterir, (istisnası yoktur).
c) Rakip müdahalesi varken (10-11) ODP ve 5+ kartlı bir renk ile 1 üzeri 2 renk değişikliği yapılabilir. Bu konuşma sadece bir tur için forsing olur.

1 üzeri 2 oyun forsingi durumunun oluşması için şartlar.
a- Cevapçının 2 seviyesindeki rengi, açıcının 1 seviyesindeki renginden ucuzdur.
     Örnek: 1 Kör açışına karşı 2 Trefl cevabı.
b- Cevapçının 1 üzeri 2 cevabı sıçramasızdır.
c- Direkt yerdeki rakip (ikinci pozisyondaki rakip) pas geçmiştir.
d- Cevapçının 2 seviyesindeki rengi minör ise 4+ kartlıdır.   
e- Cevapçının 2 seviyesindeki rengi majör ise 5+ kartlıdır. (1 Pik açışına karşı 2 Kör)
f- Cevapçıda oyun açabilecek kalitede bir el vardır.
  *
Mümkün olan 1 üzeri 2 cevapları:
Açıcı.                  Rakip.          Cevapçı                               
1 KARO.              PASS           2 TREFL (4+ Kart Trefl)
1 KÖR                  PASS           2 TREFL (4+ Kart Trefl)
1 KÖR                  PASS           2 KARO  (4+ Kart Karo)
1 PİK                    PASS           2 TREFL (4+ Kart Trefl, istisnai olarak 3 Kart olabilir)
1 PİK                    PASS           2 KARO (4+ Kart Karo)
1 PİK                    PASS           2 KÖR (5+ Kart Kör, istisnası yoktur).
*
SIÇRAMALI RENK DEĞİŞİKLİKLERİ (JUMP SHIFT)
                            
I-  PRE-EMPTIVE RENK DEĞİŞİMİ
Renk değişimi tek sıçramalı olarak yapılırsa 6+ kart  renk ve (2-5) OP gösterir.
Örnek: 1 Trefl açışına  cevapçının 2 Kkör demesi 6+ kart Kör ve (2-5) OP gösterir.
Cevapçının eli: (PİK: x –KÖR: DVxxxx –KARO: xxx –TREFL: xxx) 3 OP.
NOT: Eğer Cevapçının puanı 6+ ODP veya daha fazla ise sıçrama yapılmaz 1 seviyesinde konuşulur, Cevapçı rebidinde 2 seviyesinde kendi rengini tekrar ederse, okuduğu rengin  6+ kartlı ve gücünün (6-9) ODP olduğunu gösterir.

Örnek: Cevapçının eli (PİK: DVxxxx –KÖR: xx –KARO: Ax –TREFL: xxx) 7 OP.
Bu örnekte oyunun 1 seviyesinde (Trefl/Karo/Kör) açılması halinde 1 PİK cevabı verilir. Cevapçı rebidinde 2 Pik diyerek piklerin 6+ kart olduğunu gösterir.
Tek sıçramalı renk değişiklikleri özellikle minör renk açışları ile başlayan arttırmalarda, zayıf eller ve uzun renkler ile yapılır ve arttırmayı durdurucu (Pre-emtive) özelliği vardır. Bu cevaplar rakipleri baskı altına alması yönü ile etkilidir. Bilhassa yarışmalı ihalelerde çok yararlı olur.
Tek sıçramalı cevap 6 veya 7 uzunlukta bir renk ve çok az puan gösterir. Elde var olan puanlar sıçranılan renkte toplanmış olmalıdır. Bu sıçrama ( örneğin:  1 TREFL açışına       2 Karo veya 2 Kör, 2 Pik cevapları gibi) kabaca 2 ile kötü 5 arasında bir güç tanımlar. Cevapçının savunma gücü yoktur.
*                                          
II-  SPLINTER BID

Renk değişimi çift sıçramalı olarak yapılırsa splinter (tek veya çaka) gösterimi olur. Cevapçıda açış rengine güçlü destek vardır.
Splinter sözcük anlamı ile (kıymık, ufak parçacık, minicik) demektir. Oyunun renk ile açılması halinde başka bir renkte çift sıçrama günümüzde sık kullanılan bir sistem aracı haline gelmiştir. Örneğin 1 KARO -PAS -3 KÖR yahut 1 KÖR –PAS -3 PİK şeklindeki konuşmalar açış rengine güçlü bir destek ve sıçranan renkte splinter vaat eder.
Oyun minör bir renk ile açıldığı zaman, açıcının minör renginde mi? yoksa NT oyunumu oynayacağı henüz belli değildir. Oyun öncelikleri göz önüne alındığında NT oyunu minör oyununa tercih edilecek ve 3 NT araştırması yapılacaktır. Bu nedenle minör açışlarına karşı yapılan splinter gösterimlerinde cevapçıda onör puanları bakımından zengin bir oyun açış eli olmalıdır. Bu durumda açıcı NT oyunu için daha rahat karar verebilecektir.
Modern bricin en etkin araçlarından biri olan Splinter gösterimi, cevapçının eli hakkında aşağıdaki hususları belirtir.
a- Splinter renginde kısalık vaat eder. (tek veya çaka)
b- Ortağın konuştuğu rengi koz olarak kabul eder.
c- Ortağın konuştuğu renge çok iyi bir fit vaat eder.
d- Ortağın konuştuğu renk majör ise, o rengin 4 seviyesi garanti edilmiştir.
e- Hafif şilem önerisi anlamını taşır.
Modern briçte başarılı bir arttırma için ellerdeki tekli veya çaka renklerin bilinmesinin çok yararlı olduğu kabul edilir. İyi bir koz fiti sağlandıktan sonra, tekli ve çaka renklerin saptanması başarı şansını arttırmaktadır. Kısalık bildirim teknikleri ile oyunculara değerli bir alet (Gadget) sunulmuş olmaktadır. Tekli ve çaka renklerin belirlenmesi ile zon oyunu veya şilem için şart olduğu ileri sürülen puan sınırları çok daha aşağılara çekilmektedir.
Splinter Bid konvansiyonu Cevapçı tarafından kullanılabildiği gibi Açıcı tarafından da kullanılır. Aynı şekilde Müdahaleci ve yükselten tarafından da kullanılabilir.
Cevapçı için Splinter örneği:
Cevapçının eli: (PİK: x –KÖR: RVx –KARO: ADxxxx –TREFL:RTx) 13 OP (15 ODP)
Oyun 1 KARO ile açıldığı zaman cevapçıda oyun açabilecek kapasitede bir el var. (Güçlü Karo fiti için +1 puan, Singleton Pik için +2 puan Toplam= 18 DK). Cevapçı burada tekli rengini çift sıçrayarak deklere eder, 3 PİK. Açıcı minimum ise ve Pik durdurucu varsa 3 NT İle  Sign-Off yapar. Açıcıda fazla puan varsa ve çaka fiti oluşuyorsa Şlem araştırmalarını başlatır.

Şilem araştırması için ortaklık anlaşmasına bağlı olarak Kontrol konuşmaları yapılabilir veya doğrudan Blackwood key kart sorgulamasına geçilebilir yahut diğer şlem konvansiyonları uygulanabilir.
Açıcı için Splinter örneği:
Açıcının eli: (PİK: ARVx –KÖR: ADVx –KARO: x –TREFL: RVxx) 19 OP.
Açıcı oyunu 1 TREFL ile açıyor. Cevapçı 1 KÖR deklere ederse, Açıcının eli fit için +1, singleton karo için +2 puan eklenerek 22 DK oluyor. Cevapçıda sadece 5 OP olsa bile zon kesin görünüyor. Açıcı burada 4 Karo rebid ederek güçlü koz desteğini, Karo splinterini ve cevapçı çok zayıf olsa bile zon oynayabilecek bir eli olduğunu gösteriyor. Cevapçı zayıf ise 4 Kör ile sign Off yapar, kuvvetli ise ve çaka fiti oluşuyorsa şilem araştırmalarını başlatır.

Müdahaleci ve yükselten için aynı şartlar çerçevesinde, aynı olanaklar geçerlidir.
Rakiplerin müdahalesi splinter konuşmalarını etkilemez. Hatta rakibin araya giriş rengi cevapçıda tek yahut çaka ise çok güzel bir durum ortaya çıkar. O renkte yapılacak Splinter konuşması, rakiplerin konuşmasını bloke eder.
Örneğin, oyunun 1 KÖR ile açılması üzerine rakip 1 PİK ile araya girerse, cevapçının  3 PİK dekleresi açış rengine güçlü destek ve Piklerin tek veya çaka olduğunu gösteren Splinter konuşmasıdır. Buna aynı zamanda ( Sıçramalı Cue-Bid ) ismi de verilir.
Dikkat! Basit Cue-Bid ile karıştırılmamalıdır. Cevapçı Basit Cue-Bid yapmak isteseydi 2 PİK derdi.

Majör renk açışlarında Direkt Splinter ve Mini Splinter Konuşmaları yapılabilir. Cevapçı eğer splinterini doğrudan gösterirse Direkt Splinter konuşması yapmış olur. Açıcının rengine 4+ Kartlı çok güçlü destek vardır ve kuvvetli şilem önerisi anlamını taşır. Örneğin 1 PİK açışına karşı Cevapçının 4 Trefl veya 4 Karo dekleresi Piklere 4+ kart destek ve çok güçlü bir el gösterir, okunan renk tek veya çakadır.

Cevapçının şilem arzusu çok kuvvetli değilse 3 seviyesinde ters majör okuyarak mini splinter yapar. Örneğin 1 PİK açışına 3 KÖR veya 1 KÖR açışına 3 PİK gibi. Burada cevapçı ters majörü 3 seviyesinde okuyarak açış rengine fit ve zon garantisi göstermiştir. Ancak splinterin hangi renk olduğu belli değildir (Goldway Splinters). Açıcı çok kuvvetli değilse kendi renginde zon ilan ederek Sign-Off yapar. Açıcı kuvvetli ise ve şilem ile ilgileniyorsa aldığı cevabın bir üstü ile kısa rengin hangisi olduğunu sorar, kısalığı beğenirse şilem için araştırmaları başlatır, beğenmezse yine kendi renginde zon ilan ederek konuşmaları kapatır.
*
ÇAKA FİTİ
Splinter yapan oyuncu ortağının rengine güçlü fit vaat etmiş ve o renkten zon seviyesini garanti etmiştir. Ancak burada şilem ilgisi de vardır. Splinter yapan oyuncunun ortağı şilem ile ilgilenirse öncelikle çaka fiti oluşup oluşmadığını araştırmalıdır.
Çaka fiti oluşması için değerlendirme yapan oyuncunun elinde splinter rengindeki onörlerin değer kaybına uğramaması gerekir.

Kısa rengin karşısında xxx, xxxx, Axx, Axxx gibi dağılımların bulunması halinde eldeki onörlerin hiçbiri değer kaybına uğramaz.
Kısa rengin karşısında RVxx, RDxx, DVTx, ARDx gibi dağılımlarda ziyan olan değerler vardır. Bu onörler büyük bir ihtimalle işe yaramayacaklardır. El değerlendirmesinde bu değerleri hesaba katmamak gerekir.
Şilem arayan oyuncu elini boşa giden değerler olup olmaması açısından değerlendirmelidir. Ortağın splinteri karşısında ziyan olan değerler yoksa çaka fiti vardır.
ÇAKA FİTİ OLUŞMASI İÇİN, ORTAĞIN KISALIK GÖSTERDİĞİ RENK KARŞISINDA BOŞA GİDECEK DEĞERLİ ONÖR OLMAMALIDIR.
Örnek:
Açıcının eli.                    Cevapçının eli (A)           Cevapçının eli (B)
PİK:   Dxxxxx.                 PİK:   RVxxx                    PİK:   RVxxx
KÖR: -                              KÖR: ARDx                     KÖR: Vxx
KARO: xxx                      KARO: Vxx                      KARO: ARDx
TREFL: ARDVx              TREFL: x                         TREFL: x
Cevapçının her iki elinde 14 OP. (15 ODP) var. Sadece karo ve körler yer değiştirmiş durumda. Açıcının elinde kör çaka. Cevapçının (A) örneğindeki elinde çaka fiti oluşamıyor, çaka renk karşısındaki onör puanları heba oluyor, Kör ARDx hiçbir işe yaramıyor. Rakipler karo açıldıkları takdirde üç löve Karodan, bir löve pikten alırlar ve oyun 4 Pik dahi olamaz.
Cevapçının (B) örneğindeki elinde ise çaka renk karşısında heba olan değerli onör yok, rakipler ne açılırsa açılsın oyun 6 Pik oluyor.    
“mehmet özyeşilbaş” a teşekkürler.
görsel: pbase

1 Ekim 2015 Perşembe

Briçte Bazı Değerler

İnsanların seni en çok sevdiği zaman,
onların işine en çok yaradığın zamandır.
Charles Bukowski
*****
SANAT
Sanat görmeyi, algılamayı, kavramayı, düşünmeyi, eleştirmeyi, yorumlamayı, değerlendirmeyi öğretir insana. Bu değerler hiyerarşisi içinde insan yalnız kendi kişiliğini değil, içinde yaşadığı toplumun da düzeyini geliştirirken, bütün bunların bir yaşam biçimine dönüştüreceğini bilir.
Bertolt Brecht
*****
MÜCEVHER
Eski bir söylence der ki:
Şiirin biri
Sultanın elmaslarıyla süslemiş kendisini.
Günler geçmiş ve bir gün
Sultan ölmüş.
Padişahın emriyle
Sultan, elmasları ve şiir
aynı mezara gömülmüş.
Şêrko Bêkes (d. 1940, Süleymaniye / Irak)  Çeviren: İsmail Haydar Aksoy
*****
ELİM SENDE
bırak yayılsın avucuna parmak izim
yolları anlatma bana dar günde
mühim olan
gülüşüp ayrılığa karşı
zaman ve mekan ayırt etmeden hiç
oynayabilmemizdir elim sende
Ergür Altan

*****
OYUNCAK BEBEK
Hikayeye göre Franz Kafka rutin yürüyüşlerini yaptığı parkta küçük bir kıza rastlamış. Kız ağlıyormuş. Oyuncak bebeğini kaybetmiş ve bu onu oldukça üzmüş.
Kafka bebeği onun yerine aramayı önermiş ve ertesi gün aynı noktada buluşmak üzere sözleşmişler. Bebeği bulamaması üzerine Kafka küçük kıza bebeğin ağzından bir mektup yazmış ve buluştuklarında kendisine okumuş:
“Lütfen benim için kederlenme, dünyayı görmek için uzun bir yolculuğa çıktım. Sana başımdan geçenleri anlatacağım.”

Bu birçok mektubun ilkiymiş. Kafka küçük kızla her buluştuğunda sevgili oyuncak bebeğin hayali maceralarını özenle yazdığı mektuplardan ona okurmuş. Küçük kız da bu şekilde avunurmuş.

Derken gün gelmiş, görüşmelerin artık sonu gelmiş. Kafka son görüşmede küçük kıza bir oyuncak bebek getirmiş. Küçük kız, aslından oldukça farklı olan oyuncak bebeğe şaşkınlıkla bakakalmış. Bebeğe iliştirilmiş bir not küçük kızın şaşkınlığını gidermiş: “yolculuğum beni çok değiştirdi…”

Uzun yıllar sonra, artık bir yetişkin olmuş olan küçük kızımız, gözü gibi baktığı bebeğinin, gözünden kaçırdığı bir çatlağının içine sıkıştırılmış bir mektup bulur. Kısaca şöyle yazmaktadır: “Sevdiğin her şeyi er ya da geç kaybedeceksin, ama sonunda sevgi başka bir surette geri dönecek.”
Felsefe Kulübü
May Benatar, Kafka & the Doll: The Pervasiveness of Loss
*****

BRİÇTE BAZI DEĞERLER
İyi bir briççi olan Yılmaz Dağdeviren ile zaman zaman değişik konularda  yorumlar yapar konuşuruz,  kendisini sever ve saygı duyarım. Geçenlerde yaşam ile ilgili bir slide gösterisi yollamıştı. Buradaki değerler brice de çok yansıyor sizlerle paylaşmak istedim.

Yaşamda ve  briçte geri alınamayacak unsurlar: zaman – sözler – fırsatlar.
Zaman zaten akıp giden bir şey, vereceğiniz deklareler veya söyledikleriniz hiçbir zaman geri alınamaz, kalıcıdır. Kaçıracağınız fırsatlar da öyle. Kimi zaman kontr kimi zaman zonu veya şilemi söyleyememek, kimi zaman da yaşamınızda girmeye cesaret edemediğiniz bir kapı.

Yaşamda ve  briçte vazgeçilmeyecekler: soğukkanlılık – dürüstlük – umut
Soğukkanlı ve de dürüstlük son derece önemlidir. Umutlar ise başarının yoludur.

Yaşamı ve brici kötüleştirenler: kendini beğenmişlik – küstahlık – öfke
Gerek briçte partnerliğin, gerekse de özel hayatınızda bir türlü keyifli ve sağlıklı yaşayamamanın temel nedenleri bunlar değil mi? Bencillik ve egoizm kötü alanlardır.

Yaşamda ve briçte yapılmalı seçimler: hayalleriniz – başarınız – kaderiniz
Kişilerin pek çok hayali vardır. Bunların içinde ulaşılabilecekleri seçebilmek bunlara ulaşmanın yollarını bulmak, başarıyı tarif edip bu tarife uygun yolları kullanmak sizin hem yaşamdaki hem de briçteki kaderinizi oluşturur.

Yaşamda ve briçte değerler: saygı – sevgi – gerçek dostlar.
Hem kendine, hem yakın çevrene hem de rakiplerine saygı ve sevgi yaşamın temel ilkeleridir. Bunların yanı sıra edinilecek gerçek dostlar briç hayatımıza da aynen yaşamımızda olduğu gibi renk katar bizleri mutlu kılar.
24 Ocak 2010  Faik Falay, Cumhuriyet