Shostakovich Violin Concerto No. 1
Op. 99
*****Sana nasıl davranmalarını istersen,
sen de
başkalarına öyle davran.
Fakat ilk iyi
davranışı sen yap.
David Hume
David Hume
*****
Güç,
fiziki kapasiteden
değil,
boyun eğmeyen
iradeden gelir.
Gandhi
Gandhi
*****
HAVAİ FİŞEK İNSAN VE HAYVAN SAĞLIĞINI TEHDİT EDİYOR
Yapılan
araştırmalar; düğün, sevinç, yıl dönümü kutlamalarında atılan havai fişeklerin
insanları ve hayvanları ciddi manada etkilediğini ortaya çıkardı. Fişek
dumanındaki metalik parçacıklar ve kimyasallar astım hastalarının durumunu
kötüleştiriyor. Hammaddeleri nedeniyle ciddi sağlık riskleri taşıyan havai
fişekler, sesi ve ışığıyla da kuşların ve balıkların dengesini bozuyor.
IDAEA-CSIC (Çevre İnceleme ve Su Araştırmaları Enstitüsü) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, havai fişek dumanındaki metalik parçacıklar özellikle astım hastaları için bir sağlık riski teşkil ediyor. Havai fişekler sadece insanların değil hayvanların da doğal dengesini bozuyor.
Araştırmayı yürüten Çevre İnceleme ve Su Araştırmaları Enstitüsü ekibinin başı Teresa Moreno, toksikoloji araştırması sonucu havai fişeklerin dumanındaki metalik parçacıkların pek çoğunun biyoreaktif olduğunu ve insan sağlığını etkileyebileceğini tespit ettiklerini belirtiyor. Havai fişeklerin farklı renk ve efektleri, baruta metal ekleyerek elde ediliyor. Havai fişekler fırlatıldığında yoğun bir duman çıkarıyor ve akciğere solunabilecek kadar küçük metalik parçacıkları serbest bırakıyor. Moreno, bunun bir sağlık riski oluşturduğunu ve astım ya da kalp-damar sorunları olan kişiler için etkisinin çok daha şiddetli olabileceğini belirtiyor. Bunların sağlıklı insanlar üzerindeki etkisi ise henüz bilinmiyor fakat bu dumanda yer alan yüksek seviyede metalik parçacıkların solunumunun yılda sadece birkaç kez maruz kalınsa bile sağlık açısından tehlikeli olduğu kabul ediliyor.
Moreno, şehirlerde yaşayanların, egzoz, baca ve sigara dumanından yayılan zehirli parçacıklardan önemli miktarda soluduğunu ve havai fişeklerin sebep olduğu yoğun dumanın durumu daha da kötüleştirdiğini belirtiyor. Araştırmacılara göre bu durum, sigara dumanının solunmasına benziyor. Ne kadar az dumana maruz kalırsanız sağlığınıza etkisi de o kadar oluyor. En iyi çözüm ise dumanı solumaktan özellikle kaçınmak.
HAVAİ FİŞEĞİN HAMMADDELERİ CİDDİ SAĞLIK
RİSKLERİ TAŞIYOR
Akdeniz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji
Bölümü Prof. Dr. Ali Erdoğan, Araştırma Görevlisi Hakan Karaardıç, Mustafa
Yavuz ve Leyla Özkan Karaardıç'ın havai fişeklerin etkileri üzerine yaptığı
araştırmaya göre ise, havai fişekler potasyum nitrat, potasyum klorat, potasyum
perklorat, sülfür, manganez, demir tozları, strontiyum nitrat ve baryum nitrat
gibi kimyasallar içeriyor. Havai fişek kullanılmasıyla çevre kirliliğine yol
açan sülfür dioksit, karbondioksit, karbon monoksit, asılı
partiküller gibi maddeler ile alüminyum, manganez ve kadmiyum gibi bazı metaller serbest kalıyor. Bu maddeler ise ciddi sağlık riskleri ortaya çıkarıyor. Bununla birlikte, renkli havai fişeklerin kullanılması güçlü ve zararlı oksitlenme ajanı olan ozonu yer seviyesinde meydana getirebiliyor.
partiküller gibi maddeler ile alüminyum, manganez ve kadmiyum gibi bazı metaller serbest kalıyor. Bu maddeler ise ciddi sağlık riskleri ortaya çıkarıyor. Bununla birlikte, renkli havai fişeklerin kullanılması güçlü ve zararlı oksitlenme ajanı olan ozonu yer seviyesinde meydana getirebiliyor.
KURT ULUMASI 30 DESİBEL, HAVAİ
FİŞEK 170 DESİBEL
Havai fişeklerin hava kirliliğine ve insan sağlığına olumsuz etkileriyle birlikte diğer canlılar üzerine de farklı etkilerinin olduğunu söyleyen Prof Ali Erdoğan, "Doğada her şey ve her durum birbiriyle bağlantılı bir uyum içerisindedir. Bir ormanda bir kurt ulurken diğer memeliler susarlar, bir şahin veya bir kartal uçup çığlıklar atmaya başlayınca ormanı bir sessizlik kaplar. Böylelikle doğal ormanlarda ortalama gürültü 20-30 dB seviyesindedir. Oysa bir havai fişek patladığında ortalama 120-170 dB
gürültü oluşmaktadır. Bu en gürültülü doğal ekosistemler için bile oldukça yüksek bir değerdir. Özellikle göçmen kuşlar bu aktivitelerden belirgin bir şekilde etkilenmektedir. Göçmen kuşların büyük çoğunluğu göç hareketini gece gerçekleştirmektedirler." dedi.
Havai fişeklerin hava kirliliğine ve insan sağlığına olumsuz etkileriyle birlikte diğer canlılar üzerine de farklı etkilerinin olduğunu söyleyen Prof Ali Erdoğan, "Doğada her şey ve her durum birbiriyle bağlantılı bir uyum içerisindedir. Bir ormanda bir kurt ulurken diğer memeliler susarlar, bir şahin veya bir kartal uçup çığlıklar atmaya başlayınca ormanı bir sessizlik kaplar. Böylelikle doğal ormanlarda ortalama gürültü 20-30 dB seviyesindedir. Oysa bir havai fişek patladığında ortalama 120-170 dB
gürültü oluşmaktadır. Bu en gürültülü doğal ekosistemler için bile oldukça yüksek bir değerdir. Özellikle göçmen kuşlar bu aktivitelerden belirgin bir şekilde etkilenmektedir. Göçmen kuşların büyük çoğunluğu göç hareketini gece gerçekleştirmektedirler." dedi.
"KUŞLAR GÖÇ YOLLARINI
ŞAŞIRIYOR"
Havai fişek aktiviteleri ile meydana gelen patlamaların ve farklı ışıkların bu alanlardan geçen kuşları önemli oranda şaşırttığının altını çizen Ali Erdoğan, "Patlamalarda açığa çıkan yüksek ses, davranış değişiklikleri meydana getirerek rotalarından sapmalarına neden olabilir. Yine patlamalarda açığa çıkan olağandışı ışıklar da benzer şekillerde rota değişikliklerine neden olabilir. Bu değişiklikler, kışlama alanlarına ya da üreme alanlarına ulaşmalarını engelleyecektir. Ayrıca, stresli göç hareketi
esnasında karşılaştıkları bu anormal olaylar hayvanlara aşırı stres yükleyecektir. Metabolik aktivitelerin çok yüksek olduğu göç hareketi esnasında karşılaştıkları bu anormal streslenme ani ölümlere neden olabilir. Diğer yandan patlamalarda açığa çıkan farklı ve şiddetli ışıklar geçici görme kaybına ya da ani yön değişikliklerine de neden olacaktır. Bundan dolayı da karşılarına çıkacak engelleri göremeyeceklerinden çarpmalara ve ölümlere neden olabilir. Bununla birlikte, üreyen türler de bu
aktivitelerden benzer şekilde etkilenecektir. Üreme, eş seçimi, kur davranışları, yuva yapımı, yumurtlama, kuluçkaya yatma, yavru çıkışları, yavru beslenmesi, yavru uçuşları olayları dizinidir ve uzun bir süreçte gerçekleşmektedir." diye konuştu.
Havai fişek aktiviteleri ile meydana gelen patlamaların ve farklı ışıkların bu alanlardan geçen kuşları önemli oranda şaşırttığının altını çizen Ali Erdoğan, "Patlamalarda açığa çıkan yüksek ses, davranış değişiklikleri meydana getirerek rotalarından sapmalarına neden olabilir. Yine patlamalarda açığa çıkan olağandışı ışıklar da benzer şekillerde rota değişikliklerine neden olabilir. Bu değişiklikler, kışlama alanlarına ya da üreme alanlarına ulaşmalarını engelleyecektir. Ayrıca, stresli göç hareketi
esnasında karşılaştıkları bu anormal olaylar hayvanlara aşırı stres yükleyecektir. Metabolik aktivitelerin çok yüksek olduğu göç hareketi esnasında karşılaştıkları bu anormal streslenme ani ölümlere neden olabilir. Diğer yandan patlamalarda açığa çıkan farklı ve şiddetli ışıklar geçici görme kaybına ya da ani yön değişikliklerine de neden olacaktır. Bundan dolayı da karşılarına çıkacak engelleri göremeyeceklerinden çarpmalara ve ölümlere neden olabilir. Bununla birlikte, üreyen türler de bu
aktivitelerden benzer şekilde etkilenecektir. Üreme, eş seçimi, kur davranışları, yuva yapımı, yumurtlama, kuluçkaya yatma, yavru çıkışları, yavru beslenmesi, yavru uçuşları olayları dizinidir ve uzun bir süreçte gerçekleşmektedir." diye konuştu.
"FAZLA IŞIK BALIKLARI DA
ŞAŞIRTIYOR"
Ali Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: "Havai fişek
patlamalarıyla ortaya çıkan gürültünün yanında, en önemli yan etkilerinden biri
de gecenin anlamlı karanlığını aniden bozan yüksek ışık demetleridir.
Canlılığın gelişimi süresince belirli bir periyotta ışıklı ve karanlık zamanlar
birbirini izlemiş ve dolayısıyla yaşam buna adapte olmuştur. Birçok tür yüksek
ışık şiddetinden önemli oranda etkilenmektedir. Levrek, kefal gibi balıkların
larvaları ışık görmemeleri gereken dönemde yoğun ışığa maruz kalırlarsa strese
girer. Yüksek ışık, balık yavrularında gelişim bozukluklarından ölümlere kadar
varan bulguların en önemli nedenleri arasındadır."
Editör:Nilüfer Çelik
*****
AYDAKİ PALYAÇO
Gözyaşlarım sessiz sürüklenmeleri gibidir
Bir kaç büyülü
gülden petallerin,
Ve bütün
kederlerim yarığından akar
Hatırlanmayan
karların ve göklerin.
Sanırım,
değmiş olsaydım yeryüzüne,
Parçalanacaktı;
O kadar acıklı
ve güzeldir,
O kadar ürkek
bir rüyâ gibi.
Dylan Thomas
*****
GUİLLEMARD
MANEVRASI
Bir rengin
dördüncü turuna yerden ancak küçük çakabiliyorsanız :
1. O rengin ilk kağıdı bağışlanır,
2. Sonra iki tur koz çekilir,
3. Daha sonra yan rengi kısa olan tarafta koz
kalmadığını umarak AR çekilir,
4. Dördüncü kağıda çakılır. Buna “Guillemard
Manevrası” denir.
Nasıl Oynamalı?
Zonda
Dağıtan: Güney
Atak: Karo rua
Güney Batı Kuzey Doğu
1♠ Pas 1NT Pas
3♥ Pas 3♠ Pas
4♠ Pas Pas Pas
Batı karo
ruasını çıkar, karo ası ve karo onlusuyla devam eder. Doğu uyar.
İki karo
verdiniz diğer kayıplarınız kördendir. Körler 3-3 ise sorun yoktur, 4-2
dağılımı varsaymalı dördüncü körü bir yere kaçamayacağınıza göre yere
çaktırmayı düşünmelisiniz. Ancak bir sorun vardır, yerdeki kozlar küçüktür ve
biri üste çakabilir.
Çözüm şudur:
Bir rengin dördüncü turuna yerden ancak küçük çakabiliyorsanız, o rengin ilk
kağıdını bağışlamak, sonra iki tur koz çekmek ve daha sonra da yan rengi kısa
olan tarafta koz kalmadığını umarak AR çekmek, sonunda da dördüncü kağıda
çakmak gerekir. (Guillemard Manevrası)
“Edwin B.
Kantar, Bricinizi Sınayınız”
